Evlilik Dışı İlişkilerin 6 Doğası

1) Çatışmadan Kaçınan Çiftler

“Her koşulda huzur” yaklaşımı vardır. İlişki sorunlarından kaçmak problemlere neden olur. Çatışmadan kaçınma ilişkilerinde, bir feryat vardır. “Dikkatini bana vermeni sağlayacağım!”. Eşlerin bakış açılarındaki herhangi bir farklılık huzuru bozabilir. Sıklıkla, eşlerden doyumu en düşük olan evlilik dışı ilişkiye girer ve ardından hızlı bir şekilde olayın keşfedilmesini sağlar.
Eğer çiftler altta yatan sorunları çözmede istekli ise, ilişki için hala bir umut vardır. Hem evliliği sonlandırmak hem de hızlıca affetmek sorumluluktan kaçmaktır.

2) Yakınlıktan Kaçınan İlişkiler

Kırgınlık ve duygusal yakınlıkla ilişkili güçlükler, bu yakınlığı başka yerde aramaya neden olur. Bütün evlilik dışı ilişkiler yakınlıkla ilgili sorunları açığa çıkarır, ancak yakınlıktan kaçınan ilişkilerde temel sorun şudur; dışarıdaki ilişki, kırgınlık ve hayal kırıklığına karşı oluşturulmuş, bilinçli olmayan bir kalkandır. Verdiği mesaj şudur, “Sana bu kadar çok ihtiyaç duymayı istemiyorum, o yüzden ihtiyaçlarımın bir kısmını başka yerlerde
karşılayacağım.”

Yakınlıktan kaçınanlar, kavga etmekte oldukça becerikli gözükürler. Çatışmanın sonu yoktur, iğneleme, eleştiri, suçlamalarla dolu karşılıklı bir ilişki vardır. Suçluluğun ifade edilmesine, ender rastlanır. Yüzeyin altında yüklü bir acı ve korku vardır. Bu, her iki eşin de bir diğerinin sevgisine dair güven aradığı bir danstır.

3)Cinsel Bağımlılık İlişkileri

“Baştan çıkarıcı” erkekler ya da kadınlar özel vakalardır. Bu tarz kişiler, başkalarının kalbini fethederek ihtiyaçlarıyla baş etmekten kaçınırlar. Böyle bireyler kimi zaman istismar ve ihmali içeren yoksun bir geçmişten gelmektedirler ve kendilerini boş olarak tanımlarlar, hiçbir şey içlerindeki boşluğu kalıcı bir şekilde doldurmayacaktır. Başkalarının kalbini fethetmek,
yalıtılmışlıklarını, utanç duygularını ve düşük benlik saygılarını ifade eder.

Yaşanılan gönül maceraları evlilik boyunca devam edebilir. Sıklıkla bir nevi “sıkıysa yakala” tarzında bir başkaldırı söz konusudur.
Bu bağımlılık, genellikle ağır bedeller ödense bile devam eder.

4) Boş Yuva İlişkileri

Boş yuva ilişkileri güçlü duygusal bağlardan ziyade aileye duyulan inanç sayesinde bir arada kalınabilmiş bir evliliğe işaret eder.
Yüzeyde sorumluluklarını yerine getirerek “yürütmeye” çalışmış gibi görünme vardır. Çocuklar hala evdeyken, odak nokta çocuklardır. Çocukların gidişiyle, evlilikteki boşluk kesinleştiğinde, birey doyumu başka yerde aramanın cazisbesine kapılır. Boş olan, bireyden ziyade ilişkidir. İletişim yalnızca gündelik sorunlar üzerine kurulur.

5) Kapının Dışındaki İlişkiler

Aldatan eş ciddi manada evliliği bitirmeyi düşünmektedir, dolayısıyla bu tarz bir evlilik dışı ilişki şu soruların yanıtını aramayı amaçlar;
* tek başıma idare edebilir miyim?
*hala çekici miyim?
*bir başka ilişkide mutlu olabilir miyim? * beni kapı dışarı etmeni sağlayabilir miyim?
Amaçlanan şeyin 2 yönü vardır. Genellikle bir kendini doğrulama arayışı ile birlikte, evliliği bitirme sorumluluğu almaktan kaçmaya yönelik çok da bilinçli olmayan bir istek olabilir. Diğeri ise, evlilik dışı ilişki, evliliği sonlandırmanın zorluklarından ve acıdan uzak durmanın yoludur.
Sevgili, genellikle “anlayışlı” olarak resmedilir ve ilişki yakın bir arkadaşlığa dayanıyor olabilir. Bu kişiler evlilikle ilgili memnuniyetsizlikleri ve geleceğe yönelik umutları konuşabilecek kişilerdir. Evlilik dışı ilişki evliliğin doyum vermediğini teyit etmiş olur ve ayrılık beklentisini haklı çıkarır. Aldatan eş genellikle ilişkinin açığa çıkmasını sağlar, hatta eşinin evliliği bitirmiyor olmasına karşın hayalkırıklığı yaşar.

6) Eşcinsel İlişkiler

Heteroseksüel bir ilişki içinde bulunduktan sonra eşcinsel biriyle yaşanan evlilik dışı ilişkileri içerir. Kapının dışındaki ilişkilere benzer özellikleri vardır. Ancak aynı zamanda, sevgiliye karşı derin bir bağlanmanın oluştuğu boş yuva ilişkilerinin bazı unsurlarını da taşır.
Bazı insanlar kendi cinsiyetlerinden olan kişilere yönelik çekimlerinin daha ergenlik yaşlarında farkındadırlar; ancak kişisel, ailesel veya sosyal olarak kabul görmeme gibi nedenlerden ötürü bunu saklarlar. Sosyal damgalanma, geleneksel bir evliliği yürütmeye neden olur. Ahlaki değerler ve dini inançlar da aynı zamanda evliliğin başarılı olmasına yönelik kararlılığa katlı sağlayabilir.

evlilik dışı ilişkiler, acı verici biçimde sık yaşanır. Belki şaşırtıcı olacak ama ilişkilerin bitmesinin nedeni, evlilik dışı ilişkiler değildir. Bazı araştırmalar evliliklerini bitiren insanların yaklaşık %80 nin boşanma nedenlerinin yavaş yavaş birbirinden uzaklaşma şeklinde ifade ettiklerine işaret eder. Evlilik dışı ilişki, ilişkinin yıkılmasına gerçek bir neden değil , bir belirtisidir.

Sonuçta evlilik dışı ilişki tamamen yıkıcı olmayabilir. Bazen ilişki kurtulur ve daha güçlü hale gelir. Kırılmış bir ilişkiden çıkarken bile, bir sonraki sefere daha içgörülü ve daha bilge olma olasılığı vardır.

Kaynak : Roediger, E. (217). Çiftlerle  Şema Terapi. Nobel Yayıncılık