“Anne ,senin için hiçbir zaman iyi olmayacağım değil mi?”
İrem Yılmazer
Uzman Klinik Psikolog
Gelişim aşamasında, ebeveynimiz biz koruyup sevdiği zaman güven hissiyle büyürüz. Fakat bir kız çocuğu bu açıdan beslenmediğinde duygusal güveni ve emniyet hissi olmadan büyür. Şefkatten yoksun bir anne kızıyla bir bağ kurmakta başarısız olur. Kızı annesine güvenmeyeceğini öğrenir.
Kendine güven, kendini sevmek ve kendini bilmek bir annenin ancak kendisinde varsa! kızına öğretebileceği özelliklerdir. Narsist annelerin
kızları hep uçlarda olan bir aile ortamında yaşar. Bu iki ebeveynlik tipi zıt olsa da, her iki tarzda büyüyen çocuk İçin etki aynıdır. Benlik algısı bozulur ve güvensizlik hissi yerleşir.
Narsist annelerin çoğu ya çok fazla ebeveyn (yutan anne) ya da az ebeveyn (görmezden gelen anne) olur.
Yutan anne; kızını boğar ve onun kendine özgü ihtiyaçlarını, isteklerini görmezden gelir. Kızını her açıdan kontrol etmeye ve onu tahakküm altına almaya çalışır. Tüm kararları o verir. Kızının ne giyeceğini, nasıl davranacağını, ne söyleyeceğini, ne düşüneceğini ve ne hissedeceği konusunda baskı yapar. Genelde Harika anneler gibi görünürler. Kızlarının hayatlarına o kadar müdahillerdir ki, her şeyi onlarla birlikte yaparlar ve ailenin dışındakiler onları aktif ve ilgili olarak değerlendirir. Narsist annenler, zararın farkında olmaz ve yıkıcı etkiyi görmezler.
Kızlarını görmezden gelen ya da az ebeveynlik yapan anneler onlara rehberlik, duygusal destek veya empati sunmazlar. Duygularını sürekli küçümser veya inkar ederler. Eğer şanslıysa, bu kız çocuk kendine yardımcı olacak, fark edecek, duygularını onaylayacak ve ona rehberlik
edecek başka bir yetişkin edinebilir. Bu çocukların bazen çok az yiyeceği olur, kirli, sağlıksız evlerde yaşarlar. Tıbbi destek almazlar, fiziksel, cinsel ve duygusal istismara uğrarlar.
Bir anne hem yutan hem de görmezden gelen özellikler taşıyabilir. Bu özellikler 6 tipe ayrılır.
1) Gösterişli dışa dönük anne: Herkesi eğlendirir, kalabalıklar tarafından sevilir. Fakat içten içe
evi paylaştığı kişiler ve çocukları tarafından kendisinden korkulur. Ailesine, iş arkadaşlarına ve hatta yabancılara verdiği sıcaklığı, güven
ve sempatiyi size sunmadığını bilirsiniz.
2) Basarı odaklı anne: Başarı odaklı anne için normal olarak hayatta başardıklarınız çok önemlidir. Bir anne çocuklarının iyi notlarıyla, başvurduğu okullarla, iyi derece mezun olmasıyla çokça gurur duyar. Başarı odaklı annenin olmanız gerektiğini düşündüğü kişi olmazsanız size derin bir utanç duyar, hatta öfke ve kızgınlıkla karşılık verebilir. Çocuk ancak büyük bir şey başarırsa destek alabileceğini görür.
3) Psikosomatik anne : Psikosomatik anne, başkalarını manipüle etmek, dediğini yaptırmak ve ilgiyi kendi üzerinde tutmak İçin hastalık ve ağrıları kullanır. Psikosomatik anneler sıklıkla duygularından ve hayattaki bir zorluktan kaçmak için hastalıklarını kullanır. Kız çocuk sıklıkla baba ya da diğer aile üyelernden şunu duyar; ” Annene söyleme, bu onu üzer ve hasta eder.”
Bazı kızlar, psikosomatik annelerin dikkatini çekmek için kendileride hasta olmayı öğrenir.
4) Bağımlı anne : Madde bağımlılığı olan bir ebeveyn her zaman narsist görünür, çünkü bağımlılık herşeyin önüne geçer. Bazen istismarcı ayık olduğunda, narsist davranış kaybolur. Bazen olmaz. Fakat kullandığı müddetçe, odakları kendinde ve Tanrı saydıkları bağımlılıklarında olur. Alkoliklerin ve madde kullananların çocukları şunu iyi bilir; Şişe ya da madde her şeyin ve herkesin önüne geçer. Madde kullanımı duyguları perdelemenin en etkin yoludur!
5) Gizli kötü anne : Gizli kötü narsist anne çocuklarına kötü davrandığını başkalarının bilmesini istemez. Bir dışarıdaki hali, bir de aile içindeki hali vardır. Kızları onları dışarıda bazik, sevecen, ilgili fakat evde istismarcı ve zalim olarak tanımlarlar. Bu yüzden anneye belirli bir kızgınlık hissetmek zordur, özellikle aile dışındakileri kandırıyorsa. Anneniz insanların içinde ” Kızımla gurur duyuyorum. Çok güzel değil mi?” der ama eve gelince” Kesinlikle kilo vermen lazım, saçların berbat ve şırfıntı gibi giyiniyorsun”da der.
6) Duygusal açıdan muhtaç anne : Bu anneler duygularını bir zırh gibi üzerinde taşır, kızların onlarla ilgilenmesini beklerler. Bu kızlar annelerini sakinleştirmeli, yetişkin sorunlarını dinlemesi ve onunla sorun çözmelidirler.
Peki ya babalar nerdedir ?
Baba, annenin çevresinde güneşin yörüngesindeki bir gezegen gibi döner. Narsist annenin her şeyin merkezinde olmasına izin verecek bir eşle evlenmesi gerekir. Evliliğin sürmesi için bu şarttır. Ailede narsist kişi yıldızdır, eşi ancak yan rolde olabilir.
Ya evdeki erkek kardeş ? Erkek çocukların bu anne ile farklı bir ilişkisi vardır. Kız çocuklarından daha çok sevilir ve desteklenirler. Anne tipik olarak dengesizliği fark etmiyor gibi davranır, yüzleştirilirse inkar eder, fakat bunun bir mantığı yoktur. Bu durum ancak bir istisna ile bozulur. Erkek kardeş evlenir ve denkleme bir gelin sokar.
Böylece o da annenin kıskançlığından payına düşeni alır. Annenin gözünden bakıldığında, o kız bir rakiptir ve ikisi oğlunun ilgisini çekmek için yarışırlar. (gelinler için durum üzücü tabi, neyin içine girdiklerinden haberleri yok..)
Neredeyse tüm anneler, kızlarına karşı iyi niyetle yaklaşır. Ancak bazıları, bu iyi niyetleri, kızlarının hayat boyu faydalanacağı hassas ve destekleyici bir güce dönüştürme becerisinden mahrum. Keşke mümkün olsa, bu konunun tüm detaylarını burada paylaşabilseydim. Tıpkı kaygılı annenin kaygılı çocuğu olması gibi, narsist bir annenin de narsist çocuğu olabiliyor. Bu, nesilden nesile aktarılan bir döngüdür. Eğer bir narsist anneniz varsa, onun hikayesini dinleyerek (ki muhtemelen sıkça dinlemişsinizdir), onun ebeveynlerinin nasıl olduğunu ve hangi ihtiyaçlarının karşılandığını veya karşılanmadığını öğrenebilirsiniz. İyi haber şu ki; ailedeki bir kişi, başına gelenleri fark edip, bunu kabul eder ve değiştirmek için adım atarsa, hem kendini hem de gelecek nesilleri iyileştirebilir.
Umarım bu kitabı okuyarak, farkındalık kazanır ve kendinizle ilgili sorumluluk alırsınız. Böylece, her şeyin sadece sizden kaynaklanmadığını anlarsınız. Sevgiler .
KAYNAK : McBride, K. (2018). Boş Ayna. Okuyan Us Yayınları.